4 گام خواندن کتاب به زبان خارجی (خواننده خوب باشیم)

در این مقاله یاد خواهید گرفت که چگونه از خواندن برای یادگیری سریع کلمات جدید و افزایش تسلط خود به زبان مقصد خود استفاده کنید، حتی اگر تازه شروع کرده اید، و حتی اگر قبلاً تلاش کرده اید و شکست خورده اید.

تصور کنید روزی بتوانید یک رمان انگلیسی، فرانسوی یا اسپانیایی را بدون نیاز به دیکشنری و با همان لذتی که کتاب فارسی می‌خوانید، تمام کنید.

این هدف برای بسیاری از زبان‌آموزان یک رویا به نظر می‌رسد، اما واقعیت این است که با روش درست، این رویا کاملاً دست‌یافتنی است. درک اینکه خواندن چیست و چرا باید آن را انجام دهید، اولین قدم برای تبدیل شدن به یک خواننده موثر است.

میتوان گفت ویژگی اصلی خواندن این است که شما قادر خواهید بود به زبان طبیعی و با کیفیت خوب آشنا شوید. ولی شما میتوانید به روش های مختلف دیگری زبان را بخوانید. اگر که زمان زیادی را صرف مطالعه می کنید ، معمولا از آن به عنوان مطالعه گسترده یاد میشود. شما به مقدار زیادی به مطالعه میپردازید و نگران لذت بردن از داستان یا یادگیری مطالب آن هستید.

ممکن است برای شما طبیعی باشد که به زبان مادری خود زیاد بخوانید، اما این با نوع خواندنی که ممکن است در یک کتاب درسی زبان خارجی انجام دهید بسیار متفاوت است.

برای خواندن کتاب های انگلیسی شاید بپرسید زمان لازم برای تسلط به انگلیسی چقدر است. جواب این است که این زمان برای هر کسی متفاوت است و خود مطالعه کتاب های زبان اصلی باعث می شوند زمان لازم برای تسلط به انگلیسی کاهش پیدا کند.

بخش اول: قبل از شروع خواندن

– انتخاب درست، نصف راه است

اولین و شاید مهم‌ترین تصمیمی که می‌گیرید، انتخاب کتاب مناسب است. این انتخاب دو بُعد دارد که هر دو به یک اندازه اهمیت دارند.

بُعد اول: سطح زبانی

یک قانون ساده و علمی وجود دارد که به آن قانون ۹۵ درصد می‌گویند. طبق این قانون، کتابی برای یادگیری زبان مناسب است که شما حداقل ۹۵ درصد از لغات آن را بشناسید. به این معنا که در هر صفحه با حداکثر ۵ تا ۱۰ کلمه ناآشنا روبه‌رو شوید، نه بیشتر. اگر در هر خط با چند کلمه ناآشنا مواجه می‌شوید، آن کتاب هنوز برای سطح شما زود است.

برای تشخیص سطح مناسب، یک صفحه تصادفی از کتاب را باز کنید و بخوانید. اگر بیشتر از ۱۰ کلمه ناآشنا دیدید، کتاب را کنار بگذارید و سراغ چیز ساده‌تری بروید. این کار شجاعت می‌خواهد، اما بسیار مهم است.

بُعد دوم: علاقه شخصی

این نکته را جدی بگیرید: کتابی بخوانید که واقعاً دوستش دارید. اگر رمان پلیسی دوست دارید، رمان پلیسی بخوانید. اگر به علم‌تخیلی علاقه دارید، از همان شروع کنید. هیچ‌وقت فکر نکنید که باید از کلاسیک‌های ادبی شروع کنید چون به نظر می‌رسد جدی‌تر هستند. کتابی که برایتان جذاب است، شما را پشت خود می‌کشد و این انگیزه، ارزش بیشتری از هر قانون آموزشی دارد.

– با کتاب‌های Graded Reader آشنا شوید

اگر تازه‌کار هستید یا سطح زبانی‌تان هنوز پایین است، Graded Readers بهترین نقطه شروع هستند. این کتاب‌ها نسخه‌های ساده‌شده‌ای از رمان‌های معروف یا داستان‌های اصیل هستند که به‌طور خاص برای زبان‌آموزان در سطوح مختلف نوشته یا بازنویسی شده‌اند. ناشران بزرگی مثل Oxford، Cambridge و Penguin مجموعه‌های گسترده‌ای از این کتاب‌ها دارند که از سطح کاملاً مبتدی تا پیشرفته را پوشش می‌دهند.

مزیت بزرگ این کتاب‌ها این است که می‌توانید داستان‌های جذاب و معروف را بخوانید بدون اینکه دائماً درگیر لغات سخت و ساختارهای پیچیده باشید. این تجربه موفق اولیه، اعتماد به نفس شما را برای رفتن به سراغ کتاب‌های اصلی بالا می‌برد.

– ابزارهای خود را آماده کنید

قبل از شروع خواندن، ابزارهایی که نیاز دارید را آماده کنید تا در حین خواندن مجبور نباشید وقت و تمرکز خود را از دست بدهید.

• یک دفترچه کوچک یا اپلیکیشن یادداشت‌برداری برای نوشتن لغات جدید
• یک دیکشنری خوب که ترجیحاً یک‌زبانه باشد، یعنی انگلیسی به انگلیسی نه انگلیسی به فارسی
• اپلیکیشن Anki یا ابزار مشابه برای مرور لغات با روش تکرار فاصله‌دار

بخش دوم: حین خواندن

– اولین خوانش: بدون توقف بخوانید

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهاتی که زبان‌آموزان مرتکب می‌شوند این است که به محض دیدن یک لغت ناآشنا، کتاب را می‌بندند و سراغ دیکشنری می‌روند. این کار چند مشکل جدی ایجاد می‌کند. اول اینکه جریان داستان را قطع می‌کند و لذت خواندن را از بین می‌برد. دوم اینکه مغز شما هیچ‌وقت یاد نمی‌گیرد از بافت جمله برای فهمیدن معنا استفاده کند، در حالی که این مهارت یکی از مهم‌ترین توانایی‌های یک خواننده حرفه‌ای است.

روش درست این است: اول بخوانید، بعد بررسی کنید. در اولین خوانش سعی کنید بدون توقف پیش بروید. اگر با لغت ناآشنایی روبه‌رو شدید، زیرش یک خط بکشید یا آن را علامت بزنید و ادامه دهید. بعد از پایان هر فصل یا بخش، برگردید و لغات علامت‌زده را بررسی کنید.

– هنر حدس زدن از روی بافت

یکی از مهارت‌هایی که خواننده‌های خوب زبان خارجی دارند و تازه‌کارها ندارند، توانایی حدس زدن معنای کلمه از روی بافت است. وقتی با لغت ناآشنایی روبه‌رو می‌شوید، قبل از رفتن به دیکشنری چند سؤال از خودتان بپرسید:

• این کلمه اسم است، فعل است یا صفت؟
• از روی کلمات اطراف آن، چه حدسی می‌توانم بزنم؟
• آیا ریشه این کلمه با کلمه دیگری که می‌شناسم شباهت دارد؟
• اگر این کلمه را با یک معنای تقریبی جایگزین کنم، جمله منطقی می‌شود؟

این تمرین در ابتدا کند و دشوار است، اما با گذشت زمان به یک مهارت خودکار تبدیل می‌شود که سرعت خواندن شما را چند برابر می‌کند.

– با لغات جدید چه کنیم؟

وقتی لغت جدیدی یاد می‌گیرید، صرف نوشتن معنای آن در دفترچه کافی نیست. مغز انسان برای ماندگار کردن یک لغت جدید، به چندین بار مواجهه با آن در بافت‌های مختلف نیاز دارد. بهترین روش برای کار با لغات جدید این است:

• لغت را به همراه جمله‌ای که در آن آمده یادداشت کنید، نه به‌تنهایی
• سعی کنید خودتان یک جمله جدید با آن بسازید
• آن را در اپلیکیشن Anki وارد کنید تا در روزهای آینده مرور شود
• وقتی دوباره همان لغت را در متن دیگری دیدید، آن را علامت بزنید؛ این لحظه یک پیروزی کوچک است

– خواندن با صدا یا بی‌صدا؟

این سؤال بسیاری از زبان‌آموزان را درگیر می‌کند. پاسخ بستگی به هدف شما دارد. اگر می‌خواهید مهارت خواندن و درک مطلب را تقویت کنید، خواندن بی‌صدا سریع‌تر و مؤثرتر است. اما اگر می‌خواهید همزمان تلفظ و مکالمه را هم تقویت کنید، خواندن با صدای بلند گزینه بهتری است.

یک روش ترکیبی بسیار مؤثر این است: نسخه صوتی کتاب را پیدا کنید و همزمان با گوش دادن، متن را با چشم دنبال کنید. این روش که به آن shadowing یا سایه‌گردی می‌گویند، تلفظ، ریتم زبان و درک شنیداری را به‌طور همزمان تقویت می‌کند.

– مدیریت صحیح سرعت خواندن

زبان‌آموزان تازه‌کار اغلب دو اشتباه متضاد مرتکب می‌شوند. برخی آنقدر آهسته می‌خوانند که ارتباط منطقی جملات را گم می‌کنند و برخی دیگر سعی می‌کنند مثل یک گوینده بومی سریع بخوانند و اکثر چیزها را از دست می‌دهند.

سرعت ایده‌آل جایی است که درک شما بین ۷۰ تا ۸۰ درصد باشد. اگر همه چیز را کامل می‌فهمید، سرعت را بیشتر کنید. اگر کمتر از ۷۰ درصد می‌فهمید، آهسته‌تر بخوانید یا کتاب ساده‌تری انتخاب کنید.

بخش سوم: بعد از خواندن

– بازگویی داستان با کلمات خود

بعد از پایان هر فصل، کتاب را ببندید و سعی کنید آنچه خوانده‌اید را با کلمات خودتان به همان زبان بازگو کنید. این کار ممکن است در ابتدا ناقص و شکسته باشد، اما دقیقاً همین تلاش برای بازسازی است که یادگیری را عمیق می‌کند. اگر کسی نیست که با او صحبت کنید، برای خودتدرتمندگویید یا بنویسید.

– نوشتن درباره آنچه خواندید

نوشتن یکی از قدرتمندترین ابزارهای تثبیت یادگیری است که اغلب نادیده گرفته می‌شود. بعد از پایان هر فصل یا کتاب، چند پاراگراف کوتاه به همان زبان بنویسید. می‌توانید درباره موضوعات مختلفی بنویسید:

• خلاصه آنچه خواندید
• نظر شخصی‌تان درباره شخصیت‌های داستان
• اینکه کدام بخش برایتان جالب‌تر بود و چرا
• اگر بودید چه تصمیم متفاوتی می‌گرفتید

– کتاب را دوباره بخوانید

این پیشنهاد ممکن است عجیب به نظر برسد، اما خواندن دوباره یک کتاب که قبلاً خوانده‌اید، یکی از مؤثرترین روش‌های تقویت زبان است. در خوانش دوم، چون داستان را می‌دانید، ذهن شما آزاد است که روی زبان و ساختار جملات تمرکز کند. جملاتی که در بار اول از کنارشان گذشتید، این بار توجه شما را جلب می‌کنند و لغاتی که یاد گرفته‌اید در بافت اصلی‌شان تثبیت می‌شوند.

بخش چهارم: اشتباهات رایج که باید از آن‌ها دوری کنید

– ترجمه کلمه به کلمه

یکی از بدترین عادت‌هایی که می‌توانید داشته باشید، تلاش برای ترجمه کلمه به کلمه در ذهنتان است. این کار مغز شما را خسته می‌کند، سرعت خواندن را به شدت پایین می‌آورد و از شما یک خواننده واقعی نمی‌سازد. هدف باید این باشد که به‌تدریج یاد بگیرید مستقیم به زبان خارجی فکر کنید نه اینکه همه چیز را به فارسی برگردانید.

– صبر کردن تا زمانی که آماده باشید

بسیاری از زبان‌آموزان می‌گویند وقتی سطحم بالاتر رفت، کتاب خارجی می‌خوانم. این تفکر یک دام است. هیچ‌وقت کاملاً آماده نخواهید بود و بهترین راه برای آماده شدن، شروع کردن همین الان است، هر چقدر هم که سطحتان پایین باشد.

– مقایسه خود با دیگران

هر کسی در مسیر یادگیری زبان سرعت پیشرفت متفاوتی دارد. مقایسه کردن خود با کسی که سریع‌تر پیشرفت می‌کند، فقط انگیزه را از بین می‌برد. تنها مقایسه مفید این است که خودتان را با خودتان در گذشته مقایسه کنید.

بخش پنجم: برنامه عملی روزانه

برای اینکه این اصول به نتیجه برسند، به یک برنامه منظم نیاز دارید. این برنامه پیشنهادی را در نظر بگیرید:

• هر روز حداقل ۲۰ دقیقه کتاب خارجی بخوانید. ۲۰ دقیقه هر روز، بسیار مؤثرتر از ۳ ساعت یک‌بار در هفته است
• ۵ لغت جدید از خواندن آن روز انتخاب کنید و در Anki وارد کنید
• ۱۰ دقیقه لغات روزهای قبل را در Anki مرور کنید
• هفته‌ای یک‌بار یک پاراگراف کوتاه درباره آنچه خوانده‌اید بنویسید